Van kwaliteit naar kwantiteit (en weer terug?)

I want it all and I want it now. Dat is – generaliserend, maar hee, dit is een column – het adagium van de schreeuwende generatie van pubers en adolescenten, de rupsjes nooitgenoeg van het begin van de 21e eeuw. En raad eens: je kunt het nog krijgen ook, maar stel dan geen eisen aan de kwaliteit.

Wow en flutter
Toen ik nog studeerde – of in ieder geval deed alsof, zodat mijn ouders elke maand wat geld overmaakten – stonden wij ademloos te kijken bij dure hifiwinkels. Terwijl we amper genoeg in onze portemonnee hadden om een vakblaadje te betalen, wisten we precies welke draaitafel een minimum aan wow en flutter produceerde, welke voor- en eindversterker je moest kopen en met welke luidsprekers je de beste reproductie van het geluid kon bereiken. Ook wij wilden het allemaal, maar niet nu, en spaarden voor een acceptabele tussenvariant, een Lenco, Marantz, en Bose 501 (drieweg met basreflex) combi. Of soortgelijk niveau. We beseften dat echte topkwaliteit nog wel even op zich zou laten wachten en troostten ons met de gedachte dat er ondertussen nog veel betere draaitafels, versterkers en luidsprekers zouden worden ontwikkeld.

Veel accessoires, maar kwaliteit, ho maar
Hetzelfde gold voor horloges, auto’s, noem maar op. Mijn generatie had laten we ,maar zeggen een hoog kwaliteitsbewustzijn en begreep dat het geld en dus tijd kostte om het gewenste te verwerven. Volgens mij is het altijd zo geweest tot Japan zich ermee ging bemoeien en er achenebbisj zooi op de markt kwam. Goedkope spullen met veel accessoires maar kwaliteit ho maar. Het zag er allemaal erg mooi uit wat ze maakten, maar het stelde kwalitatief weinig voor en ging ook snel stuk. Maakte niet uit, want dan kocht je gewoon weer een nieuwe, met nóg meer gadgets. De wegwerpmaatschappij was geboren.

Hebzucht
Ondertussen steeg ook het welvaartspeil in Nederland in een snel tempo en, belangrijker, de afgelopen 20 jaar zonder noemenswaardige recessie. Wie na 1985 geboren is, heeft nog geen tegenslag meegemaakt. het kan niet op en de bomen groeien tot in de hemel. Daarbij is de samenleving in die tijd ook een stuk materialistischer geworden, je bent wat je hebt, om het naar even simpel te zeggen.

Die combinatie van duurzame voorspoed, goedkope elektronica en behoefte om te etaleren, is debet aan de hebzucht die de huidige jeugd kenmerkt. Het vervelende is dat de maatschappij erin meegaat en geen oog meer heeft voor kwaliteit.

Duivelsvierkant
Ik heb op een opfriscursus voor projectmanagement laatst weer eens het duivelsvierkant herontdekt. Dat zijn de vier concurrerende dimensies die een project kenmerken. functionaliteit, tijd, geld en kwaliteit. Het zijn communicerende vaten. Mijn tijd kenmerkte zich door kwaliteit voorop te stellen. Dat betekende dan langer wachten, meer betalen en een beperkte functionaliteit (geen cassetterecorder, bijvoorbeeld). De jeugd van vandaag wil niet wachten, is niet puissant rijk en wil geen beperkingen doen aan functionaliteit. Dat leidt onvermijdelijk tot concessies aan de kwaliteit. Dat kwaliteitsverlies kun je bewust accepteren, zoals wij deden toen we jong waren. Maar de jeugd van tegenwoordig wil zich geen tweederangs spullen laten aansmeren en daarom vertelt niemand ze dat ze troep kopen.

mp3 is geen stereo
Om maar even bij het voorbeeld van de geluidsapparatuur te blijven. Toen de walkman zijn intrede deed in de Nederlandse samenleving begreep iedereen dat de geluidskwaliteit daarvan te wensen overliet, maar je kon nou eenmaal geen volwaardige stereo installatie in je rugzak stoppen. Helaas is die kwaliteit de norm geworden en is de aandacht verlegd van kwaliteit naar functionaliteit. Toeters en bellen verkopen. Wie realiseert zich dat een mp3 bestand een gigantisch kwaliteitsverlies betekent ten opzichte van het origineel? Zeker met een sample rate van 128 kbps. Vanaf 192 kbps zou je het verschil bij niet meer horen is het idee. Inderdaad: niet als je de speakers van je pc als maatstaf neemt. Die vormen sowieso de zwakste schakel, tenzij dat inmiddels het oor van de luisteraar is, kapotgebeukt door vele decibellen, want hard kan het wel allemaal.

Aandacht voor kwaliteit keert terug
Gelukkig tekent zich ook bij dit fenomeen een golfbeweging af. Er komt in de maatschappij weer aandacht voor kwaliteit, met behoud van functionaliteit en nog tegen een redelijke prijs ook. Ook nu mogelijk gemaakt door de technologische vooruitgang die zich dit keer niet richt op meer voor minder, maar op beter voor hetzelfde. Compressietechnieken voor geluid verbeteren, terwijl opslagruimte en verwerkingstijd minder en minder een issue wordt door de explosie in geheugencapaciteit en kloksnelheid. Ook op andere fronten in de maatschappij zie je kwaliteit langzaam maar zeker aan belang winnen. Japanse auto’s zijn allang niet meer alleen gericht op veel extra’s maar bieden ook kwaliteit (zeggen ze in elk geval). Kijk ook naar de slow cooking beweging. Volgende maand stormt restaurant Ivy van François Geurds als hoogste nieuwkomer de Lekker top 100 binnen, met een gedurende 16 uur op 56 graden gebraden stukje vlees. En dat mag zelfs duur zijn, zolang we maar niet met honger de deur uit gaan. Allemaal kwaliteitsimpulsen die vanuit de wetenschap worden gegenereerd. Als het zo doorgaat komt die Quad voor- en eindversterker combinatie toch nog eens onder handbereik, want ik heb nu wel erg lang gewacht.